EL
EN
Το πρόγραμμα SPETE συμβάλλει στις μαζικές ενεργειακές ανακαινίσεις κατοικιών με την συμμετοχή και κινητοποίηση των τοπικών κοινοτήτων
Σχεδόν ένας στους πέντε στην χώρα μας δεν κατάφερε να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024. Αντίστοιχη έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ το 2025, ανέδειξε μια σειρά από εμπόδια που αποτρέπουν τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στα νοικοκυριά (έρευνα ΕΚΠΟΙΖΩ 2025). Επίσης, να επισημάνουμε ότι το 55% αναφέρει πως δεν μπορεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του κατά την διάρκεια του χειμώνα, ενώ αντίστοιχα το 60% δεν μπορεί να το ψύξει επαρκώς το καλοκαίρι. Ακόμα, το μεγαλύτερο μέρος των κτιρίων στην Ελλάδα και ειδικά στην Αθήνα, είναι παλιά, ενεργοβόρα και η κύρια θέρμανση τους βασίζεται κυρίως σε ορυκτά καύσιμα. Σε σχέση με τον ετήσιο ρυθμό ανακαινίσεων τους, αυτός παραμένει κάτω του 1%, ενώ ο ευρωπαϊκός στόχος είναι στο 2%.
Στην Ελλάδα η πρόσβαση στα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης παραμένει περιορισμένη, σύμφωνα με την έρευνα της ΕΚΠΟΙΖΩ. Περισσότερα από τα μισά νοικοκυριά δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να ενταχθούν σε πρόγραμμα επιδότησης. Οι βασικοί λόγοι σχετίζονται με την οικονομική αδυναμία συμμετοχής, τη γραφειοκρατία, την πολυπλοκότητα των διαδικασιών και την έλλειψη ενημέρωσης.
Αποτέλεσμα των ως άνω στοιχείων είναι ότι η πλειοψηφία των καταναλωτών και ιδίως των ευάλωτων αποκλείονται από τα οφέλη της πράσινης μετάβασης.
Το πρόγραμμα SPETE και ο ρόλος του στο έργο ανακαίνισης μέσω των ενεργειακών κοινοτήτων
Σε αυτό το πλαίσιο το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ) μαζί με την ΕΚΠΟΙΖΩ και τον Ενεργειακό Συνεταιρισμό Electra Energy δημιούργησαν την κοινοπραξία SPETE, μια συνεργασία με στόχο την κινητοποίηση ενεργειακών κοινοτήτων, την εκπαίδευση καταναλωτών και τη δημιουργία ενός βιώσιμου μοντέλου συλλογικών ενεργειακών ανακαινίσεων. Η πρωτοβουλία επιδιώκει να καλύψει το τεχνικό και γνωσιακό κενό στον κλάδο, να αναπτύξει τοπικές δεξιότητες και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά ανακαινίσεων.
Το πρόγραμμα υλοποιείται πιλοτικά σε τρεις ενεργειακές κοινότητες (συλλογικότητες), σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας:
- Η πρώτη είναι η ενεργειακή κοινότητα Hyperion. Με έδρα την Αθήνα, έχει ήδη κινητοποιήσει σημαντική ομάδα μελών και έχει προτείνει μια σειρά κτιρίων για ενεργειακή ανακαίνιση.
- Η δεύτερη είναι η Κοινέργεια (Ενεργειακή Κοινότητα Ηπειρωτών - CommonEn), με έδρα την Ήπειρο σε μια περιοχή με δύσκολες κλιματικές συνθήκες, τα μέλη της οποίας αποτελούνται από τους ενοίκους μιας πολυκατοικίας, διαφόρων διαμερισμάτων και μονοκατοικιών.
- Η τρίτη είναι η Ενεργειακή Κοινότητα Βροντάδου (VEC) με έδρα τη Χίο, η οποία επλήγη από πυρκαγιές το περασμένο καλοκαίρι. Η κοινότητα διαθέτει εμπειρία στη λειτουργία ηλιακών πάρκων. Το SPETE θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εκπαίδευση σχετικά με την ενέργεια και στην προετοιμασία των μελών του για τον εντοπισμό και τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών.
Ο ρόλος της ΕΚΠΟΙΖΩ στο πρόγραμμα SPETE
Από τον Απρίλιο του 2024, λειτουργεί στα γραφεία της ΕΚΠΟΙΖΩ το γραφείο υπηρεσίας μια στάσης (one-stop shop) στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου REVERTER. Μέσα σε αυτό το διάστημα έχει εξυπηρετήσει πάνω από 330 άτομα και έχει ενημερώσει τους καταναλωτές για την ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας τους αναφορικά με το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025», όπως και μέσω της ιστοσελίδας του έργου (https://energeiakistegi.gr/).
H ΕΚΠΟΙΖΩ λόγω της εμπειρίας της από τη λειτουργία του γραφείου μιας στάσης και τη συνεργασία της με δήμους και φορείς, αλλά και της μακρόχρονης δράσης της στον κλάδο της ενέργειας, θα επιτελέσει τον δίαυλο διάδοσης γνώσης, εμπειρίας και στήριξης στη συμμετοχή και στήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό θα συμμετέχει ενεργά σε δράσεις και εκδηλώσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης. Αντίστοιχα, θα συνεχίσει να συλλέγει δεδομένα από τους καταναλωτές, με σκοπό τη χαρτογράφηση των νοικοκυριών και ιδίως των ευάλωτων και την καταγραφή των δυσκολιών και των προβλημάτων, αναφορικά με την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών τους.
